Không biết bạn có từng trải qua cảm giác này chưa: những người xung quanh đều không cách nào hiểu được góc nhìn và trải nghiệm mà bạn chia sẻ. Nếu muốn họ hiểu, thì bạn phải tốn rất nhiều sức lực để giải thích.
Ngay từ thời đi học, mình đã thấy rõ sự khác biệt này ở bản thân. Trong khi mọi người thường thích những thứ giống nhau, thì mình lại hay nghiêng về một điều gì đó khác hẳn. Đến lúc làm trái ngành, khoảng cách ấy lại càng rõ rệt. Mình mất dần kết nối với bạn bè Đại học, một phần vì công việc khá đặc thù, một phần vì liên tục di chuyển. Giải thích ra thì sợ bị cho là “khoe mẽ”, mà im lặng thì dễ bị hiểu lầm là “làm màu”.
Tuy làm trong lĩnh vực kỹ thuật, nhưng mình lại là kiểu người cực kỳ cảm tính. Bởi vậy, khi đi làm, mình buộc phải “tắt” đi chiếc công tắc cảm xúc, phó mặc cho lý trí hoàn toàn điều khiển. Bởi sau nhiều sự cố dở khóc dở cười, mình nhận ra là sự sâu sắc và nhiệt tình dễ bị người ta lợi dụng và thao túng. Nếu không thể quản lý và làm chủ được những cơn sóng cảm xúc bên trong, mình sẽ trường kỳ ở trong tình trạng mất bình tĩnh, thậm chí là phát điên.
Và thế là, để bù đắp và giải toả phần cảm xúc bị kìm nén, sau khi thoát ly công việc, mình cày rất nhiều phim ảnh, sách truyện, và âm nhạc. Song song đó, mình ghi chép tất cả những phân tích và cảm xúc của mình trong quá trình ấy. Một bộ phim hay, mình sẽ không bao giờ chỉ coi ở một lần. Nghe một bài hát, mình sẽ đào sâu từng câu chữ, từng tầng nghĩa, cố gắng hiểu được dụng ý của người nhạc sĩ. Đọc một bộ truyện, mình không chỉ theo dõi nội dung mà còn soi chiếu cách hành xử của nhân vật với chính mình, lĩnh vực họ đang làm có gì đáng học hỏi. Tất cả những gì chắt lọc được, mình đều ghi lại, ngày qua ngày trở thành chiếc blog này.
Mình cũng hay có thói quen xâu chuỗi tất cả những thứ đó lại. Ví dụ, khi đọc một bộ truyện, mình có thể tình cờ nhớ đến một câu hát. Hay khi đi qua một con phố, nhìn đất trời, ngửi một mùi hương, mình lại nhớ về một bộ phim đã từng coi. Vì thế, nhiều bộ phim hay sách đã đọc lâu, dù quên hầu hết nhân vật hay nội dung, nhưng cảm xúc gắn liền với chúng, với giai đoạn ấy trong đời, vẫn sống mãi trong mình.
Đó cũng là lý do mình ngại đăng trên Facebook, nơi mọi người có thể copy và paste chỉ trong 1 nốt nhạc. Nó không chỉ xúc phạm tới những cảm xúc riêng tư, mà còn khiến mình cảm thấy từng câu chữ bản thân rớt nước mắt để viết ra cực kỳ rẻ rúng.
Ngoài công việc, gần như chẳng ai trong vòng quan hệ có thể “chung tần số” với mình. Dù có nhiều ý tưởng muốn chia sẻ, cuối cùng mình chỉ có thể viết vội vào note trên điện thoại.
Ban đầu, mình học ngoại ngữ đơn giản để chủ động hơn trong việc tự tìm hiểu thế giới. Nhưng không ngờ, nó mở ra một không gian tinh thần phong phú hơn, đồng thời cũng kéo mình xa dần thế giới cũ. Tiếng Anh cho mình sự gãy gọn, trực diện, là một công cụ hữu dụng để học tập và làm việc. Tiếng Trung mang đến sự tinh tế, nhiều tầng nghĩa, khiến mình phải suy ngẫm, quan sát và soi chiếu rất nhiều. Tiếng Đức (mình đang học) thì cực kỳ logic, rất nhiều từ lãng mạn, nhưng lại có quá nhiều quy tắc. Một số từ như Fernweh hay Sehnsucht, dù hiểu nghĩa nhưng mình cũng không biết dịch thế nào cho rõ.
Mỗi ngôn ngữ lại đem theo cả một nền văn hóa, âm nhạc, và những cách cảm nhận cuộc sống khác nhau, khiến cho cuộc sống vốn tẻ nhạt của mình trở nên thêm phần thú vị. Mình có thể chủ động hơn trong việc tìm thông tin, nhìn mọi thứ cũng ở nhiều khía cạnh hơn, cũng trở nên tự tin hơn. Trong quá trình học và chuyển ngữ, vốn tiếng Việt của mình cũng được trau dồi đáng kể. Vì khi dịch, mình phải tra cứu, tìm từ thật chuẩn để diễn đạt lại cho dễ hiểu. Để dịch được, mình buộc phải hiểu ý của cả đoạn chứ không phải nghĩa của từng từ.
Có điều, chính tính cách, sở thích, ngoại ngữ, và cả ngành nghề đang làm, cái “tổ hợp lạ đời” này đã khiến những người bắt đúng tần số của mình mỗi lúc một ít. Ngoại trừ công việc, mình thường xuyên có cảm giác “một mình một cõi, không ai hiểu tôi”. Cũng may vẫn còn chiếc blog thân yêu này, thi thoảng lên đâu viết vội vài dòng cũng giải toả được phần nào, nếu không thì bí bách thật sự.
Chưa kể, mình còn có cái tính không quá để ý đến số đông. Có lẽ là vì cả một thời thơ ấu bị so sánh với chị gái, mình đã quá mệt khi phải đoán sắc mặt của người khác, làm hài lòng tất mọi người, nên thôi một mình “chill” còn hơn hai mình nhưng “rát họng”.
Hơn nữa, mình cho rằng, trong sáng tạo hay thưởng thức nghệ thuật, nếu chỉ chạy theo thị hiếu và danh tiếng mà đánh mất chính mình, thì đó chính là lừa dối và phản bội cảm xúc của bản thân. Nếu thứ mình làm ra không chạm đến nỗi cảm xúc của bản thân, thì sao nó đủ để lay động được người khác? Vậy nên, mình cho rằng, những gì mình viết ra, trước hết phải là điều khiến bản thân tâm đắc và muốn đọc lại nhiều lần. Mình không muốn trở thành con rối chỉ lo xem người khác có thích hay không. Vì vậy, mình chọn đi theo cách riêng, dù đôi khi điều đó cũng đồng nghĩa với cô đơn.
Một bài hát ít người biết đến không có nghĩa là nó không hay. Một bộ phim ít người quan tâm không có nghĩa là nó không đáng xem. Một cuốn sách chưa được nhiều người đọc không có nghĩa là nó không có độc giả của riêng mình.
Cứ vậy, mình luôn ở trong cảm xúc vừa hào hứng khi khám phá ra những điều mới lạ, lại vừa thất vọng khi dù biết cũng khó lòng mà chia sẻ chúng. Cảm giác ấy, nó vừa ngọt ngào, mà cũng vừa nghẹn ngào. Ngọt ngào vì mỗi ngày lại học thêm một điều mới; nghẹn ngào vì biết khó lòng sẻ chia cùng ai.
Nhưng rồi, khi đọc quyển Phương Pháp Để Trở Thành Thiên Tài của Trường Nhị, mình bỗng hiểu ra: học một ngôn ngữ hay kỹ năng mới cũng đồng nghĩa với việc kéo dài thêm khoảng cách với thế giới cũ. Như hồi gap year, mình từng hát hò, nói chuyện bằng tiếng Trung với nhóm bạn gốc Hoa. Nhưng khi vào lại Sài Gòn, cuộc sống bước sang trang mới, tại thành phố mới, với công việc mới và nếp sống mới thì mối quan hệ đó cũng dần nhạt phai.
Có lẽ ai cũng sẽ có cách định nghĩa riêng về “trưởng thành”. Với mình, trưởng thành chính là khi trong lòng có hàng ngàn điều muốn nói, nhưng cuối cùng vẫn chọn lặng im.
Mỗi người đều mang trong mình một thế giới riêng, và không phải ai cũng có thể bước vào. Nhưng chính vì vậy mà chúng ta mới trân trọng hơn những khoảnh khắc tìm thấy một người thật sự “hiểu” mình, giống như những người bạn mà mình từng quen trong giai đoạn gap year vậy.
Mình cũng không còn mong chờ có người sẽ hiểu mình nữa, bởi đâu nhất thiết ai cũng phải hiểu thì mình mới tồn tại được. Chỉ cần mình vẫn cảm nhận, vẫn viết, vẫn sống đúng với những gì chân thật nhất trong lòng, sống mà không thấy hối tiếc, thì vậy cũng đủ mãn nguyện rồi.
